Laws


HALAW SA KATITIKAN NG IKA- 36 NA KARANIWANG PULONG NG SANGGUNIANG BAYAN NG MARIVELES NA GINANAP SA BULWAGANG PULUNGAN NG SANGGUNIAN NOONG SETYEMBRE 14, 2009 .

DUMALO:

KGG. VICTORIANO C. ISIP     -     Pang. Punong Bayan / Tagapamuno
KGG. JOSE REYNANTE B. SEBASTIAN     -     Konsehal
KGG. ANGELITO S. RUBIA     -     Konsehal
KGG. MARIMEL A. LOPEZ     -     Konsehal
KGG. GILBERTO C. CANO     -     Konsehal
KGG. JEFF B. PEŅALOZA     -     Konsehal
KGG. JOCELYN P. CASTAŅEDA     -     Konsehal
KGG. JOEL V. IBARRA     -     Konsehal
KGG. CHRISTIAN B. LILOC     -     Konsehal
KGG. CELSO M. SOLANO     -     Konsehal / Pangulo - Liga ng Barangay
KGG. ALAIN JAY R. BANZON     -     Konsehal / Pang. MSKF

DI-DUMALO:

WALA

KAUTUSANG PAMBAYAN BLG. 71-2009

KODIGO NG SANIDAD SA BAYAN NG MARIVELES 2009

Authored and Sponsored by:  Hon. Marimel “MEL” A. Lopez

Co-Sponsors
Hon. Jocelyn P. Castaņeda
Hon. Jeff B. Penaloza
Hon. Gilberto C. Cano
Hon. Celso M. Solano

 

KABANATA I

PANGKALAHATANG PROBISYON

Seksiyon 1. Pamagat.  Ang kodigong ito ay makikilala bilang “Kodigo ng Sanidad sa Bayan ng Mariveles 2009”.

Seksiyon 2. Saklaw. Ang probisyon ng kodigong ito ay sumasaklaw sa lahat ng nasasakupan ng Bayan ng Mariveles ayon na rin sa mga probisyon ng kautusang ito.

Seksiyon 3. Pagkaunawa sa mga Kataga.

Sa kapakinabangan ng ordinansang ito, ang mga sumusunod na kataga ay kailangang maunawaan gaya ng nakasaad dito:

  1. Abbatoir o Slaughterhouse.  Tumutukoy sa lugar na aprubado at nakarehistro ng mga awtoridad na ginagamit para sa pagkakatay ng hayop para sa kapakinabangan ng tao.

  2. Community Service. Tumutukoy sa serbisyong ibinibigay ng taong nagkamali o lumabag sa mga itinatadhana ng Kautusang ito.

  3. Dumi.  Tumutukoy sa lahat ng uri ng dumi gaya ng basura, abo, dumi ng hayop, patay na hayop, kalat sa kalye at duming galing sa mga industriya.

  4. Establishments.  Tumutukoy naman ito sa istraktura o gusali na kadalasang ginagamit para sa isang negosyo o propesyon.

  5. Fixtures.  Tumutukoy sa mga di-naililipat mga kagamitan na ginagamit ng isang establisyemento tulad ng stoves, lababo, fire places at iba pang katulad nito.

  6. Food.  Pagkain. (Raw/Cooked Food) 

  7. Raw Food.  Mga pagkaing mula sa mga orihinal na pinanggalingan nito. (Halimbawa: Karne ng Manok, Karne ng Baboy, prutas at gulay, atbp.)

    Cooked Food.  Mga pagkaing dumaan na sa proseso ng pagluluto tulad halimbawa ng mga inihaw na karne, prinitong isda, nilutong gulay, nilagang saging, atbp.

  8. Food Handler.  Tumutukoy naman ito sa tao o tauhan na direktang humahawak, naghahanda o naghahain ng pagkain o inumin at yelo, o iyong may direktang contact sa kahit na anong pagkain o kagamitan o pasilidad sa pagluluto. Ilan sa mga tauhang ito ay ang mga sumusunod: tagaluto, alalay ng tagaluto, waiter/waitresses, tagahugas, at iba pa.

  9. Food Handling.  Establisimyentong tumutukoy sa paghahawak ng mga pagkain o inumin, pag-iimbak, paghahanda at paghahain.

  10. Food Manufacturing.  Establisimyentong gumagawa o nagproproseso ng pagkain o inumin gaya ng bakeshop, processed meat plant, at kumpanya ng softdrinks o fruitdrinks.

  11. Food Service.   Tumutukoy sa establisimyento kung saan ang pagkain o inumin ay inihahanda at inihahain gaya ng kapihan, kantina, pansiterya, bistro, karinderya, fast food, palamigan, kapetirya, snack bars, cocktail lounge, disco, night clubs, food kitchen, caterer’s premises at mga katulad na establisyemento kung saan ang pagkain ay inihahanda para sa pagbebenta o bilang bahagi ng pagsisilbi ng Ospital, hotel/motels, boarding house, institusyong nangangalaga para sa tao at iba pa.

  12.   Furniture.  Tumutukoy sa mga naililipat na kagamitan tulad ng lamesa at upuan bilang gamit sa pampublikong pamilihan.

  13.  Homeowner.  Tumutukoy sa may-ari, nagpaparerenta o taong may hawak o nagmamay-aari ng titulo o interes ng bahay o mga katulad na istraktura.

  14. Impervious Materials.  Tumutukoy sa hardware materials na hindi madaling masira, hindi naapektuhan ng mga elemento ng kalikasan tulad ng amag, lumot, fungi o moisture na may makinis at pulidong ibabaw na matibay at hindi madaling masira. Halimbawa ng mga ito ay ang mga sumusunod: Stainless steel plates, ceramic tiles, Formica sheets, porcelain plates, marble slabs, and other smooth surfaced, non-porous, and water or moist resistant materials.

  15. Kainan.    Tumutukoy sa establisimyento kung saan ang pagkain o inumin ay ginagawa, prinoproseso, tindahang nagbebenta o naghahain.

  16. Kodigo.  Kodigo ng Sanidad sa Bayan ng Mariveles 2009.  Pinagsama-samang mga alituntunin  para sa kalinisan sa Bayan ng Mariveles.

  17.  Meat.  Nakakain na parte ng kahit na anong hayop na kinatay sa slaughterhouse.

  18. Mini-Market.  Pamilihang pag-aari ng isang pribadong indibidual na lisensyado ng Lokal na Pamahalaan.

  19. Non-food Handler.  Ito ay tumutukoy sa taong walang direktang contact sa pagtitinda, paghahanda at paghahain ng pagkain o inumin at yelo, o iyong walang direktang contact sa kahit anong pagkain o kagamitan o pasilidad sa pagluluto. Ilan sa mga ito ay security guards, kahera, guest relations officers (GROs), receptionists, janitor/janitress, office personnel, at iba pa.

  20. Philippine National Police (PNP).  Ahensiyang magpapatupad.

  21. Private Market.  Tumutukoy sa pamilihang pag-aari ng isang pribadong indibidwal na lisensyado ng Lokal na Pamahalaan.

  22. Processed or Frozen Food.  Mga pagkaing dumaan din sa mga proseso ngunit may mga iba’t-ibang paraan at ginagamitan na ng mga preservatives o mga kemikal. (Tocino, longganisa, Bottled pickles, tinapa, ham, at iba pang katulad nito)

  23. Public Safety Office (PSO).  Ahensiyang kasamang magpapatupad.

  24. Public Market.  Tumutukoy sa lugar na itinalaga ng Lokal na Pamahalaan para magtinda ng mga kalakal maging ito ay madaling masira o hindi.

  25. Pwesto sa Pamilihan.  Tumutukoy sa bukas na lugar para sa pagbebenta o pagdidisplay ng mga paninda.

  26. Registered water connection.  Tumutukoy sa koneksyon ng tubig na rehistrado sa Waterworks Sewerage System (WSS).

  27. Sanitary Toilet Facilities.  Tumutukoy sa istraktura na bahagi ng bahay o gusali, na kahit saan yari, na ginagamit ng isang residente o umuukupa bilang palikuran ngunit ito ay mayroong septic tank bilang kaugnay sa gamit nito.

  28. Talipapa.  Kadalasang makikita sa komunidad, na lisensyado ng Lokal na Pamahalaan para mag-operate bilang pamilihan.

  29. Water booster pump.  Tumutukoy sa de-kuryenteng makina na sumisipsip ng tubig mula sa linya nito na nakakakuha ng malakas na presyon ng tubig na kung minsan ay nagreresulta ng pagkatuyo ng koneksyon ng tubig.

KABANATA II

PAGHIHIGPIT SA MGA HAYOP AT PANGANGASIWA SA MGA DUMI NITO

Seksiyon 4. Ang paggala at pagdadala ng mga alagang aso/pusa ng mga may-ari para umihi at dumumi,at ang paggala ng mga hayop tulad ng mga baka, kalabaw, kambing, at iba pang katulad nito sa mga kalye, park, plaza at iba pang mga pampublikong lugar ay mahigpit na ipinagbabawal.

Gayundin, ang may-ari ng mga hayop na nahuling pumasok na dumumi at nanira ng mga pananim/halaman sa mga bakuran ng bawat tahanan ay may kaukulang kaparusahan.

Seksiyon 5. Sinumang indibidual at establisimyento ay di pinahihintulutan na magsunog ng mga basura, mga lumang gulong at mga electrical wires o kahit na anumang uri ng dumi sa bakuran o saan man sa mga pampublikong lugar sa Bayan ng Mariveles. Mahigpit ding ipinagbabawal ang mga malakihang pagsusunog at pagkakaingin, maliban lamang sa kaunting dami ng mga tuyong dahon/papel na tinatawag na “siga”.

Seksiyon 6.  Ang lahat ng mga establisimyento, mga stall holders at mga katulad nito ay kinakailangang mayroong magkakahiwalay na basurahan (nabubulok, di-nabubulok, at nare-recycle) na mayroong takip at pagkakakilanlan para maiwasan ang pagkalat o pagtapon nito ayon sa R.A. 9003 (Ecological Solid Waste Management Act) at iba pang mga hinihingi ng Lokal na Pamahalaan bago mabigyan ng kaukulang Sanitary Permit, karagdagan sa iba pang hinihingi ng Lokal na Pamahalaan ng Mariveles. (Seksiyon 4 Par. C-Mun. Ord. No.6-99) – all garbages, filths and other waste shall be placed in a proper receptacle for collection of garbage collectors

Seksiyon 7. Ang lahat ng establisimyento at tahanan ay kailangang mailagay ang kanilang mga hiwa-hiwalay (seggregated) na dumi sa garbage bags o sako para sa pagtatapon nito. Ang mga basurang hindi nakalagay sa nasabing lalagyan at hindi nakatali o nakasara ay hindi kokolektahin ng kolektor ng basura.  Ang mga basura na itatapon ay kailangang ilagay sa mga tamang lugar o ilalabas lamang kung kailan darating ang maghahakot nito.

Seksiyon 8. Tanging ang mga pambahay na dumi lang ang maaaring ilagay sa basurahan tulad ng papel, balat ng pagkain, dumi ng kusina, at mga dumi galing sa halaman. Ang mga nakalalasong dumi, madaling masunog at delikado sa kalusugan ay hindi dapat na ilagay sa basurahan.

Kung sakaling sa isang bahay ay mayroong electrical o mga medical wastes, ang mga ito ay dapat nakabukod para sa mas maayos na pagtatapon ng mga ito.

Seksiyon 9. Ang pagtatapon ng mga patay na hayop tulad ng aso, baboy, pusa, daga at iba pa sa mga drainage, kanal, ilog, at iba pang daluyan ng tubig ay mahigpit na   ipinagbabawal.

Seksiyon 10. Ang Lokal na Pamahalaan ng Mariveles ay inoobliga ang lahat ng gasolinahan, mga transport companies at mga fishing vessels na magprovide ng drum/container para pagtapunan ng mga gas at oil waste bago mabigyan ng kaukulang Sanitary Permit, karagdagan sa iba pang hinihingi ng Lokal na Pamahalaan ng Mariveles.

KABANATA III

PANGANGASIWA NG MGA SASAKYAN SA BAYAN NG MARIVELES

Seksiyon 11.  Ang lahat ng uri ng mga sasakyang pamasada, maging ang mga sasakyang pampaaralan (pampubliko at pribado), na gumagana sa bayan ng Mariveles ay kinakailangang maglagay ng mga basurahan sa kanilang sasakyan.  (Sec. 4 Par. B Mun.Ord. No. 6-99). – all public utility vehicles, like buses, mini-buses, jeeps and tricycles are required to provide their own trash container inside their vehicles.

  1. Ang mga naturang basurahan ng mga sasakyang pampaaralan at  pamasada ay kinakailangang may nakalagay na karatulang nagsasaad na: “Sa maliit na Basura, Lumalaki ang Problema”.

  2. Ang lahat ng mga drivers at operator ng lahat ng mga sasakyang pamasada ay kinakailangang magsuot ng maayos at tamang pananamit at kinakailangan ding maobserbahan ang maayos at tamang pangangatawan.

  3. Mahigpit ding ipinagbabawal ang paninigarilyo ng drayber habang  namamasada. Gayundin lahat ng mga sasakyan ay inoobligang maglagay ng mga Katagang “Strictly No Smoking” (Sec.4, Mun. Ord.No. 07-99).

KABANATA IV

PANGANGASIWA NG MGA LUGAR KAINAN SA BAYAN NG MARIVELES.

Seksiyon 12.  Sanitary Permit    -   Walang sinumang tao o grupo ang pinapayagang magtayo ng negosyo kung ito ay walang sanitary permit na manggagaling sa Municipal Health Office. Ang mga sanitary permits ay kailangang nakalagay o nakadisplay sa mga lugar na nakikita ng tao.

Seksiyon 13.  Health Certificates   -   Ang mga food handler ng isang establisimyento ay kinakailangang kumuha ng Health Certificate na galing sa Municipal Health Office na epektibo lang para sa anim (6) na buwan at ito ay kailangang i-renew ulit. Hindi kasama sa mga kukuha ng Health Certificate ang mga komersiyal na establisyemento tulad ng mga dry goods, hardwares, computer shops at lahat ng mga negosyong walang kinalaman sa pagkain.

Seksiyon 14. Ang nabanggit na food at non-food handlers ay kinakailangang sa lahat ng oras ay:

  1. Magsuot ng malinis na pangtrabaho. Ang tagapagluto ay kailangang magsuot ng angkop na proteksiyon sa ulo at katawan.

  2. Maobserbahan ang maayos at malinis na pangangatawan.

  3. Maghugas mabuti ng mga kamay ng sabon, mabanlawang mabuti at patuyuin ng towel o kaya ay ang suitable hand-drying device (kung mayroon) bago magtrabaho o pagkagaling sa palikuran at iba pang katulad nito.

Seksiyon 15.  Kalidad At Kaligtasan Ng Pagkain Sa Loob At Labas Ng Pamilihang Bayan.

  1. Ang lahat ng mga may-ari ng backyard piggeries ay mahigpit na binabawalan na magkatay ng baboy para ipangbenta sa mga bahay-bahay.

  2. Sila ay inoobliga na dalhin ang kakataying baboy sa Slaughterhouse ng bayan ng Mariveles, maliban sa mga pang-sariling gamit bilang panghanda. Ang sinumang makakita sa mga nagkakatay ng baboy na may backyard piggeries na hindi dinadala sa slaughterhouse ay maaaring ipagbigay alam sa mga opisyal ng Mariveles PNP at PSO para sa mga kaukulang aksyon.

  3. Ang pag-iinject ng tubig at paglalagay ng kulay sa mga karne ay mahigpit na ipinagbabawal. (Seksiyon 3, Talatang 16, Mun. Ord. No. 35-2004)Mahigpit na ipinagbabawal ang paglalagay ng coloring agents sa panindang karne o pag-iineksiyon ng tubig sa manok at iba pa upang magmukhang sariwa, na nakapandadaya sa mamimili.

  4. Ang pagtitinda ng mga karne ng baboy at iba pang mga katulad nito sa labas ng pamilihang bayan ay hindi pinapahintulutan.  Subalit kung ang kanilang kinalulugaran ay malayo sa pamilihang bayan at ang kanilang mga paninda ay dumaan sa Slaughter House at nakapagseguro ng mga kaukulang kailangan dokumento at nakapasa sa lahat ng mga hinihingi ng Pambayang Sanidad at Lokal na Pamahalaan ay mapahihintulutan para makapagpatakbo ng nasabing negosyo.

  5. Mahigpit na ipapatupad ang wastong pananamit sa lahat ng nagtitinda at nagsasagawa ng pangangalakal sa nasasakupan ng Pamilihang bayan, mga Talipapa at mga katulad nito. Ipinagbabawal ang nakasuot ng sando o nakahubad at ang anumang maruming kasuotan habang nagtitinda o nangangalakal. (Seksiyon 3, Talatang 7, Mun. Ord. 35-2004.Mahigpit na ipapatupad ang wastong pananamit sa lahat ng nagtitinda at nagsasagawa ng pangangalakal sa nasasakupan ng Pamilihang Bayan. Ipinagbabawal ang nakasuot ng sando o nakahubad at ang maruming kasuotan habang nagtitinda.

  6. Ang mga frozen o processed foods na kinakalakal sa loob at labas ng Bayan ng Mariveles ay kinakailangang magseguro ng transfer permit mula sa Lokal na Tanggapan sa Agrikultura para masigurong malinis at ligtas ang lahat ng anumang uri ng pagkain na papasok at lalabas sa bayan ng Mariveles.

  7. Ang muling paggamit sa mga disposable cups, plates, spoon at fork ay mahigpit na ipinagbabawal sa lahat ng uri ng tindahan o kainan sa bayan ng Mariveles.

  8. Ang Pambayang Sanidad ay magkakaroon ng regular na pagbibisita sa lahat ng mga establisimyentong gumagana sa loob ng bayan ng Mariveles para sa kasiguruhan ng kalusugan ng mga mamamayan.

  9. Ang lahat ng mga establisimyento at nagtitinda sa loob at labas, maging sa mga itinalagang lugar ng Market Office ay kinakailangang sumunod sa Mun. Ord. No. 017-99 – (Asin Law) na nag-oobliga sa lahat ng mg nagproproduce ng asin, mangangalakal at mga supplier at mga retailer na tanging ang “Iodized Salt” lang ang dapat itinda at gamitin maging ng lahat ng mga establisimyentong nauugnay sa pagkain, sa bayan ng Mariveles.

  10. Mahigpit ding ipinagbabawal ng ordinansang ito ang pagtitinda ng mga asin na nakatumpok at lantad sa lahat ng mga posibilidad ng kontaminasyon o pagkalat ng sakit.

  11. Kinakailangang ang mga asin na ititinda ay nakabalot (naka-pack) ayon sa kakayahan ng mga mamimili para sa pagbili. Ang mga nasabing asin na nakatumpok o nakalantad ay kukumpiskahin ng mga awtoridad.

Seksiyon 16. Lumilibot na mga Panindahan, tulad ng (Bigmak, Burger Machine Outlets, Siopao, Kikiam, Meatballs, Fishballs, Pizza stands, Mani at Banana Cue at mga katulad).

Ang lahat ng mga lumilibot na panindahan ay kinakailangang masiguro ang kalidad, kalinisan at kaayusan ng kanilang paninda tulad ng mga sumusunod:

  1. Kinakailangang mayroong angkop na lutuan, palamigan, imbakan at malinis/maayos na kakainan at iba pang mga katulad na kagamitan.

  2. Ang mga nagtitinda ay kinakailangang may katibayan na pumasa sa pangkalusugang pagsasanay.

  3. Ang pagtitinda ng mga juice, softdrinks at iba pang mga likidong inumin na nakaimbak sa mga mechanical dispenser ay maaaring pahintulutan ngunit ito ay kailangang maaprubahan muna ng Lokal na Tanggapan ng Pangkalusugan. Ngunit mas inirerekomenda na ang mga ito ay magbenta na lamang ng mga nakabote o selyadong inumin.

  4. Ang paggamit ng stainless na lutuan, prituhan o steaming wares ay inirerekomenda.

  5. Kinakailangan ding sila ay magkaroon ng basurahang may takip para paglagyan ng mga dumi.

  6. Ang lugar ay kailangang malayo sa mga kanal, marumi at kontaminadong lugar.

  7. Kinakailangang magkaroon ng sapat na hugasan ng mga kagamitan para sa paninindahan.

Seksiyon 17.  Caterers at Catering Services

  1. Ang lahat ng mga lalagyan ay kinakailangang nakatakip ng maayos para maiwasan ang pagtapon at kontaminasyon habang bumabiyahe.

  2. Ang mga produktong gawa sa mga bake shop, mga tinapay at iba pang mga katulad ay kinakailangang nakabalot ng mabuti at nakalagay sa mga tamang lalagyan.

  3. Ang mga saradong sasakyan para sa pagbibyahe ng mga pagkain ay inirerekomenda para maprotektahan sa init, usok, at alikabok.

    Ang mga sasakyan na mayroong malalamig na temperatura ay kailangang gamitin sa mga maseselang produkto.

Seksiyon 18. Structural Requirements

  1. Food Outlet
  1. Ang mga food outlet ay kinakailangang malayo sa mga lugar kung saan mayroong malaking posibilidad na makontamina ang mga pagkain tulad ng mga tapunan ng mga basura o dump sites, katayan, manukan, babuyan, at mga planta kung saan mayroong mga nakalalasong kemikal, pollutants at sobrang dumi at alikabok.

  2. Ang pagtatapon ng mga dumi ay kinakailangang angkop at laging nasa tama. Ang establisimyento ay kinakailangang maglaan ng mga tamang tapunan para sa pag-aalis ng mga dumi.

  3. Ang kabuuan ng isang establisimyento ay kinakailangan sa lahat ng oras ay malinis, malayo sa mga kalat at iba pa.

  4. Kinakailangang may matigas na bagay na matatagpuan sa lamesa, display counters, pader at flooring para sa karne, isda at prutas.

  1. Sanitary Toilet
  1. Lahat ng tahanan, establisimyento (food establishments), at mga quarters maging iyong mga lumilipat ng lugar ay kinakailangang mayroong sanitary toilet facilities.

  2. Ang pangkalahatang kailangan sa sanitary toilet sa isang establisyemento:

    b.1. Tama at malinis na pasilidad para sa lalaki at babaeng customer at mga tauhan .

    b.2. Ang palikuran ay hindi dapat na bukas direkta kung saan ang pagkain ay inihahanda, iniimbak o inihahain. Kung mayroon mang ganoong pagkakataon, ang pintuan ay kailangang naisasaradong mabuti at kusang sumasara.

    b.3. Tamang pasilidad sa paghuhugas ng kamay at kailangan ito ay malapit o nasa loob ng palikuran.

    b.4. Ang mga pasilidad ay kailangang mayroong hot and cold running water, single-service paper o kaya ay towel dispenser, drying device at sabon.

KABANATA V

PAGTATAKDA NG MGA ALITUNTUNIN SA MGA HOSPITAL, KLINIKA AT MGA FUNERARIA.

Seksiyon 19. Anumang punerarya o embalsamuhan ay kinakailangang 100 metro ang layo mula sa mga restaurant, bakery, hospital o klinika at iba pang mga katulad na establisyemento. (Seksiyon 3, Talatang f, Mun. Ord. 015-99) – any Funeral and Embalming Establishment must be located 100 meters away from restaurant, bakery, hospital or medical clinic and other similar establishments.

Seksiyon 20. Ang mga kagamitan sa pag-eembalsamo ay kinakailangang 50 metro ang layo mula sa mga residensiyal, komersiyal, publiko at pribadong establisyemento. (Seksiyon 3, Talatang g, Mun. Ord. 015-99) – Embalming Facilities must be 50 meters away from residential, commercial, public, private and establishment and must concentrated on less populated areas. 

Seksiyon 21. Ang pag-eembalsamo ng patay ay kinakailangang gawin sa isang lamesa na gawa sa marmol o iba pang mga katulad nito na mayroong sapat na espasyo para ma-accomodate ang limang patay na katawan ng sabay-sabay. Kinakailangan din na ang mga pinaghugasan ng patay na katawan ay kailangang dumaloy sa daluyan na nakakonekta sa “piping system” ng gusali.

Seksiyon 22.  Ang lapag at dingding ay kinakailangang yari sa mga kongkreto at matitibay na bagay at ito ay may wasto at tamang pailaw at bentilasyon.

Seksiyon 23. Ang embalsamador ay kinakailangang lisensiyado at pumasa sa lahat ng mga pangkalusugang pagsasanay na itinadhana ng batas para ito ay makapag-embalsamo ng patay. Gayundin, ang embalsamador at ang kanyang alalay ay kinakailangang magsuot ng mga kumpletong kasuotan tulad ng rubber gloves, laboratory gown, masks at iba pa, kapag nag-eembalsamo. At kailangan din na mayroong mga panghugas na kagamitan tulad ng sabon, detergents at mga germicidal solutions ay kinakailangan para magamit ng nag-eembalsamo.

Seksiyon 24. Ang pag-eembalsamo sa mga tahanan ay mahigpit na ipinagbabawal, kung kaya’t ang lahat ng mga “funeraria” ay inoobliga na paliwanagan ang kanilang mga kliyente tungkol sa itinatadhana ng ordinansang ito. Sa mga pagkakataong ayaw pumayag ng mga kamag-anak na ang kanilang patay ay dalhin sa mga morgue, ang labi ng patay ay hindi tatanggapin para serbisyuhan. At ang mga ganoong pagkakaton ay maaaring isangguni sa mga awtoridad para sa kaukulang aksiyon at pagpapaliwanag.

Seksiyon 25. Ang mga mapanganib na mga dumi na nanggagaling sa mga ospital at mga klinika ay kinakailangang nakalagay rin sa mga “garbage bag” at ito ay kinakailangang may nakalagay na tamang pagkakakilanlan kung anong uri ng nakalalasong dumi ang nakalagay dito. (Seksiyon 7, Talatang f, Mun. Ord. 40-2004) – Hazardous waste such as hospital and clinical wastes shall be stored in a plastic bag and shall be labeled with appropriate sign referring to the hazardous content.

KABANATA VI

ALITUNTUNIN PARA SA PAGPAPANATILI NG MALINIS NA KAPALIGIRAN SA PAARALAN

Seksiyon 26. Bilang isang institusyon na kabahagi ng Bayan ng Mariveles, ang Paaralan ay kabahagi sa kalusugan ng bawat isa at kinakailangan na:

  1. Linisin at dis-impektahin ang mga sumusunod na mga lugar at mga bagay araw-araw:

    1. Lababo at mga hawakan ng gripo;
    2. Seradura ng mga pinto at mga katulad nito;
    3. Mga inidoro (loob at labas); at,
    4. Mga lamesa at mga ibabaw na ginagamit para kainan.

  2. Ang mga Punong Guro ng bawat Paaralan ay maaaring humingi ng tulong sa Lokal na Pamahalaan para sa pagkakaroon ng libreng medikal at dental na mga pag-aaral sa mga estudyante.

  3. Iminumungkahi na ang Paaralan ay magkaroon ng malinis at sariling kantina. Ang mga pagkaing binebenta ng mga naglalako at mga lumilipat na mga naninindahan ay maaaring maging sanhi ng seryosong kontaminasyon ng mga mag-aaral.

  4. Ang maingat na pagpili at paghahanda sa mga pagkaing ihahain o ititinda sa mga mag-aaral ay kinakailangan.

  5. Magkaroon ng hiwa-hiwalay (nabubulok, di-nabubulok, at nare-recycle) na basurahan ang bawat silid-aralan na naaayon sa R.A. 9003.

KABANATA VII

WATER SUPPLY AND ELECTRIC SUPPLY

Seksiyon 27. Protective Measures

  1. Ang paggamit ng illegal na linya ng kuryente at booster pumps na nakarehistro sa water/electric service connections at ang pagtitinda ng tubig na nangagaling sa mga nasabing water service connection ay mahigpit na ipinagbabawal. (Seksiyon 3, Talatang 23, Mun. Ord. No. 35-2004) – mahigpit na ipinagbabawal ang illegal na koneksiyon/illegal tapping ng elektrisidad at tubig na nagdudulot ng malaking gastusin sa Pamilihang Bayan.

  2. Ang lahat ng kabahayan na mayroong balon ay kinakailangang magpasuri ng tubig sa sanitation division.

KABANATA VIII

PANGANGASIWA NG KAAYUSAN AT KALINISAN SA MGA PAMPUBLIKONG LUGAR

Seksiyon 28. Ang pagdura at pagsinga sa lugar ng pampublikong gusali, maging sa mga sidewalks, alley, pampublikong lugar, at sa loob ng mga sasakyan ay mahigpit na ipinagbabawal.

** Hindi sakop nito ang mga menor de edad (15 pababa), mga baliw o may sakit sa pag-iisip, at may mga kapansanan. Sila ay pagsasabihan sa sakit na nakukuha sa pagdura o pagsinga o pagsabihan ng mga naghuhuling opisyal.

Seksiyon 29. Ang pag-ihi o pagdumi sa mga pampublikong lugar sa Bayan ng Mariveles ay mahigpit na ipinagbabawal.

Seksiyon 30. Ang paggamit ng mga kalye at sidewalks para sa paliligo, paglalaba, at iba pang mga katulad na hakbang ay mahigpit din na ipinagbabawal.  Gayundin, mahigpit ding ipinagbabawal ang pag-iinuman sa mga nabanggit na lugar sa itaas sa lahat ng oras.

Seksiyon 31. Mahigpit na ipinagbabawal ang pagtitinda sa bangketa at kalsada o mga daanan maliban sa itinalaga ng Pamahalaang Bayan tulad ng pagkain, sigarilyo, relo, alahas, damit, sapatos, at ano mang saplot sa paa at kahit anong uri ng kalakal. (Bargain System) (Seksiyon 3, Talatang 3, Mun.Ord. 35-2004)

Seksiyon 32. Ang may-ari, nagrerenta o umookupa sa parehas na residensyal at komersyal na establisimyento na matatagpuan sa bayan ng Mariveles ay may responsibilidad na linisin ang kanyang katapat na sidewalks o daanan na nasa kanyang harapan.

Seksiyon 33. Ang lahat ng bukas na trak, ito may nagbababa o hindi ng kalakal, na naglipana sa bayan ng Mariveles ay kailangang mayroong takip o cover ang mga ibinabyahe.

 

Seksiyon 34. Mahigpit na ipinagbabawal ang paninigarilyo sa mga pampublikong lugar at maging sa mga pampublikong mga gusali.  Ang Pamahalaang Bayan ng Mariveles ay magtatalaga ng mga tamang lugar para manigarilyo.

Seksiyon 35. Ang mga motor shops at repair shops ng mga sasakyan ay kailangang maglagay ng basurahan na paglalagyan ng mga gamit na langis ng sasakyan.

KABANATA IX

INDUSTRIAL HYGIENE

Seksiyon 36. Sanitary requirements para sa pagpapatakbo ng Industriyal na establisimyento - ang mga sumusunod na sanitary requirements na applicable sa industrial establishment: (Sec.45 Chapter VII, P.D. 856)Philippine Sanitation Code of the Philippines.

  1. Walang sinuman o anumang negosyo, korporasyon, o entidad ang maaring mag-operate ng kahit na anong industrial establishment kung walang kaukulang sanitary permit na mula sa Municipal Health Office ng Mariveles.

  2. Ang industrial establishment ay pinapayagan na mag-operate sa mga lugar lang na assigned sa ganoong uri ng industriya. Ang MPDO ang makakaalam kung saang zoning zone nararapat na lumugar ang mga industrial establishment.

  3. Ang malinis na tubig inumin (potable drinking water) ay kailangang maibigay sa mga empleyado.

  4. Ang pagdidispose ng mga dumi ay kailangang akma sa mga probisyon ng Kodigo ng Sanidad (P.D. No. 856). Tama at konbinienteng palikuran at paliguan ay kailangang mayroon ang panlalaki at pambabae.

    Ang lahat ng mga dumi na nangagaling sa operasyon ng Isang industrial plant ay kailangang kolektahin, itago o itapon sa paraang hindi makakaapekto sa kalusugan ng mga tao at magiging sanhi ng polusyon.

  5. Ang lahat ng mga paraan sa pagkontrol sa mga peste ay kinakailangang mapanatili.

  6. Ang lahat ng mga lugar kung saan isinasagawa ang pagtatrabaho maging ang mga lugar kung saan nakalagay ang mga makina at mga pasilidad ay kinakailangang mapanatili at maobserbahan ang kalinisan sa lahat ng oras.

Seksiyon 37. Ang lahat ng mga mangagawa at empleyado ng isang kumpanya ay kinakailangang mag-suot ng mga safety masks, sapin sa paa at iba pang mga katulad nito para sa kanilang kaligtasan at kalusugan.

KABANATA X

POLUSYON SA KAPALIGIRAN.

Seksiyon 38. Ang pagtatayo, paggamit, pagkakabit o pag-ooperate ng kahit na anong makina, production plants, at iba pang uri ay kailangang dumaan sa mga pangkalikasang pagsusuri, pagkontrol at pagpigil kung kinakailangan para malaman ang posibleng pagpapalabas ng mga dumi sa hangin.

Seksiyon 39. Ang Environment and Natural Resources Office (ENRO) ay itinalaga para magsagawa ng inspeksiyon, pagkontrol at pagpipigil kung kinakailangan, sa pagkakabit, paggamit ng mga nasabing machineries gaya ng nasabi sa Section 38.

KABANATA XI

FINAL PROVISIONS

Seksiyon 40.   Mga Kaparusahan sa bawat paglabag

  1. Para sa Seksiyon 5, 7, 8, 11 (a-d)

    Unang Paglabag - pagmumulta ng P500.00 at pagbibigay ng kaukulang pagpapa-alala.

    Ikalawang Paglabag - pagmumulta ng P1, 000.00

    Ikatlong Paglabag - pagmumulta ng P2, 500.00

  2. Para sa Seksiyon 9, 18-25, 29, 30, 33

    Unang Paglabag - pagmumulta ng P500.00 at pagbibigay ng kaukulang pagpapa-alala.

    Ikalawang Paglabag - pagmumulta ng P1, 500.00

    Ikatlong Paglabag - pagmumulta ng P2, 500.00

  3. Para sa Seksiyon 14, 28, 31, at 32

    Unang Paglabag - pagmumulta ng P200.00 at pagbibigay ng kaukulang pagpapa-alala.

    Ikalawang Paglabag - pagmumulta ng P1, 000.00

    Ikatlong Paglabag - pagmumulta ng P1,500.00

  4. Para sa Seksiyon 4

    Unang Paglabag - pagmumulta ng P500.00 (para sa mga aso/pusa), P1,000.00 (para sa ibang uri ng hayop), at pagbibigay ng kaukulang pagpapa-alala.

    Ikalawang Paglabag - pagmumulta ng P1, 000.00 (para sa mga aso/pusa), P1,500.00 (para sa ibang uri ng hayop)

    Ikatlong Paglabag - pagmumulta ng 2,000.00(para sa mga aso/pusa), P2,500.00 at pagkakakulong ng 1 buwan.

  5. Para sa Seksiyon 6

    Unang Paglabag - pagmumulta ng P500.00 na may kaukulang pagpapa-alala.

    Ikalawang Paglabag - pagmumulta ng P1, 500.00 at pagpapasara ng establisimyento sa habang hindi tatagal ng tatlumpong araw (30) hanggang sa ang nasabing basurahan ay maging epektibo.

    Ikatlong Paglabag - pagmumulta ng P2, 000.00 at pagbawi at hindi na pagbibigay ng kaukulang business permit.

  6. Para sa Seksiyon 15 (a-f at j)

    Unang Paglabag - pagmumulta ng P500.00 at pagbibigay ng kaukulang pagpapa-alala.

    Ikalawang Paglabag - pagmumulta ng P1,000.00 at pagsuspende ng lisensiya sa loob ng anim na buwan.

    Ikatlong Paglabag - pagmumulta ng P2, 500.00 at (pagkansela ng lisensiya at pagbawi sa puwesto para sa Pamilihang Bayan lamang).

  7. Para sa Seksiyon 15 (h)

    Sinumang producer, manufacturer, distributor, mga food outlets, restaurants at iba pang mga katulad na establisimyento ay magmumulta ng halagang hindi bababa sa Isang Libong Piso (P1,000.00) pero hindi tataas sa Dalawang Libo at Limangdaang Piso (P2,500.00), gayundin ang pagkumpiska sa mga nasabing asin, matapos na mabigyan ng kaukulang abiso at pagdinig, gayundin ang pagbawi sa lisensiya nito na mag-operate na ibinigay ng Burueau of Food and Drugs (BFAD).

  8. Para sa Seksiyon 27 at 36

    Para sa una at huling paglabag - pagmumulta ng P2,500.00 at pagkakakulong ng anim na buwan base sa desisyon ng korte gayundin (ang pagkumpiska ng water booster pump-Seksiyon27).

  9. Pamalit na Kaparusahan para sa lahat ng paglabag

    Sa lahat ng mga probisyon ng ordinansang ito na hindi makatugon sa lahat ng mga itinadhana rito ay maaaring mag-ukol ng walong (8) oras na community service tulad ng mga sumusunod:

    • Paglilinis ng kalsada
    • Paglilinis ng mga kanal
    • Blood Donations – kung ang lumabag ay walang kakayahang magbigay ng dugo, siya ay maghahanap ng kapalit sa kanya bilang pagtugon sa ordinansa.

Seksyon 41.  Mga Tagapagpatupad ng Batas

Ang Tanggapan ng Punong Bayan, sa pamamagitan ng Pambayang Sanidad at iba pang Pangkalusugang Opisyal ng Municipal Health Office ay itinatalaga para sa pagpapatupad ng Kodigong ito. Kinakailangan din ang suporta ng Public Safety Office (PSO), Lokal na Tanggapan ng Kapulisan, Tanggapan mga Barangay Officials, Barangay Tanod at iba pang ahensiya ng gobyerno kung kinakailangan.

Seksiyon 42. Saknong Ng Pagkahiwa-Hiwalay.  Ang alinmang bahagi o mga bahagi ng kautusang ito na idedeklarang labag sa Saligang Batas o sa anumang batas na umiiral, ang ibang mga probisyon o bahagi na hindi apektado ay patuloy na may bisa at paiiralin.

Seksiyon 43.  Saknong ng Pagbabago.  Lahat ng mga kautusang at alituntuning pinaiiral o alinmang bahagi na hindi tugma o angkop sa mga probisyon ng batas na ito ay binabago o pinanawalang-bisa.

Seksiyon 44.  Mga Tanging Probisyon

  1. Sa mga hindi pagsunod sa lahat ng mga probisyon ng ordinansang ito, ang Pamahalaang Bayan sa pamamagitan ng ng Public Safety Office at Mariveles PNP ay may kapangyarihan na magsampa ng kaso sa taong lumabag dahil sa pagsuway sa batas o pagwawalang-bahala.

  2. Ang mga “self-implementing provision”  sa kautusang ito ay maaari ng ipatupad ng ibang ahensiya ng pamahalaan.

  3. Ang lahat ng mga kaparusahan na itinadhana sa kautusang ito, na binago mula sa orihinal na ordinansang pinagmulan, ay siyang ipatutupad.  Ang mga  nabago  ay mawawalan na ng bisa o masususugan. Ang mga nananatiling probisyong may kinalaman sa dating mga ordinansa ay mananatiling may bisa at ipatutupad.

  4. Ang Batas Pambansa Blg. 856 o mas kilala sa “Sanitation Code of the Philippines” ang siyang mas magiging matibay na batayan sa pagpapatupad, sa mga pagkakataong hindi masunod o   maipatupad ang nasabing Kodigo sa bayan ng Mariveles.

Seksiyon 45. Pagkakabisa.  Ang ordinansang ito ay magkakabisa tatlumpong araw matapos pagtibayin at matapos mailathala sa isang lokal na pahayagan at maipaskil sa mga hayag na lugar sa nasasakupan ng bayan ng Mariveles.


Pinatutunayan na ang Kautusang Pambayan Blg. 71-2009 ay pinagtibay ng Sangguniang Bayan ngayong ika- 14- ng Setyembre 2009.

 

REMEDIOS DAMPIL-TIMENIA
Kalihim ng Sanggunian

 

Pinatotohanan:

KGG. VICTORIANO C. ISIP
Pangalawang Punong Bayan

 

Pinagtibay:

KGG. JESSE I. CONCEPCION
Punong Bayan